Skład Konkursu Długometrażowych Filmów Dokumentalnych 2026

Prezentujemy skład Konkursu Długometrażowych Filmów Dokumentalnych 34. edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego ToruńCAMERIMAGE.

Celem konkursu jest docenienie filmu dokumentalnego jako twórczej interpretacji rzeczywistości. Kładąc szczególny nacisk na wizualną i estetyczną stronę dzieła, jury ocenia najlepsze osiągnięcia w sztuce obrazu filmowego, przyznając nagrody najlepszym autorom zdjęć filmów dokumentalnych zakwalifikowanych do konkursu.

BEZ KOŃCA

REŻYSERIA: Michał Marczak
ZDJĘCIA: Michał Marczak
PRODUKCJA: Braidmade Films, Warboys
KRAJ I ROK: Poland, France, 2026

Daniel nie usłyszał, jak jego syn Krzysiek wyszedł z domu i ruszył w stronę mostu nad Wisłą, gdzie widziano go po raz ostatni. Został jeszcze uchwycony przez kamerę, a potem zniknął: może skoczył, a może zszedł z mostu. Od tego czasu Daniel wraz z żoną żyją w zawieszeniu między nadzieją i strachem. Mężczyzna nie potrafi bezczynnie czekać na przełom w śledztwie. Buduje więc łódź wyposażoną w kamery i drony, by samodzielnie przebadać dno rzeki, a poszukiwania całkowicie go pochłaniają. Samotne godziny spędzone na łodzi stają się dla niego szansą na rozliczenie z dotychczasowym życiem.

CÓRKI GÓRY

TYTUŁ ORYGINALNY: To Hold a Mountain
REŻYSERIA: Petar Glomazić, Biljana Tutorov
ZDJĘCIA: Eva Kraljević
PRODUKCJA: Wake Up Films
KRAJ I ROK: Serbia, Francja, Montenegro, Słowenia, Chorwacja, 2026

Gara i jej trzynastoletnia córka Nada co roku wracają na rodzinne pastwiska w górach Sinjajeviny w Czarnogórze, żyjąc w bliskości z naturą i zgodnie z pasterską tradycją. Ich dotychczasowemu życiu zagrażają jednak ogłoszone przez rząd plany utworzenia w tym miejscu poligonu wojskowego. Gara staje na czele lokalnego ruchu oporu, a dorastająca Nada mierzy się z doświadczeniem utraty i pytaniami o niszczycielski wpływ człowieka na środowisko. Film łączy ekologiczną refleksję z intymnym portretem relacji matki i córki.

GABIN

REŻYSERIA: Maxence Voiseux
ZDJĘCIA: François Chambe
PRODUKCJA: Alter Ego Production
KRAJ I ROK: Francja, 2026

Najmłodszy z rodziny Jourdelów, Gabin mieszka w północnej Francji i ma w przyszłości przejąć sklep mięsny ojca. Marzący o zupełnie innym losie chłopak czuje się rozdarty między lojalnością wobec rodziny a pragnieniem pójścia własną drogą: chce przygotować krowę do udziału w wystawach, założyć hodowlę psów i uratować gospodarstwo matki przed bankructwem. Dokumentalny Gabin obejmuje dziesięć lat życia młodego bohatera, pozwalając zanurzyć się w jego świecie i śledzić jego losy od ósmego do osiemnastego roku życia.

HEAT

REŻYSERIA: Jacqueline Zünd
ZDJĘCIA: Nikolai von Graevenitz
PRODUKCJA: Lomotion
KRAJ I ROK: Szwajcaria, 2026

Heat to filmowe studium upału jako stanu i doświadczenia na granicy ludzkiej wytrzymałości. Pokazując wywoływane przez nie zawroty głowy, utratę kontroli i zaburzenia percepcji, sprawia, że zjawisko to staje się wręcz namacalne. Koncentrując się na klimacie Zatoki Perskiej, jednego z najgorętszych regionów świata, Heat tworzy panoramę ludzkich historii, nastrojów i strategii przetrwania, stając się jednocześnie spojrzeniem w przyszłość, która wkrótce może czekać nas wszystkich.

KŁOPOTLIWY NIEDŹWIEDŹ

TYTUŁ ORYGINALNY: Nuisance Bear
REŻYSERIA: Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman
ZDJĘCIA: Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman
PRODUKCJA: Documist
KRAJ I ROK: Kanada, 2026

Odwieczny szlak migracyjny niedźwiedzia polarnego coraz częściej zderza się z rzeczywistością współczesnego świata zdominowanego przez człowieka, pełnego turystów, strażników przyrody i myśliwych. Gdy darzony dotąd respektem drapieżnik zaczyna być w nim postrzegany jako intruz, coraz trudniej rozstrzygnąć, do kogo bardziej należy ta wspólna dotąd przestrzeń ludzi i zwierząt. Powracając do Churchill w kanadyjskiej Manitobie, autorzy filmu rozwijają temat podjęty we wcześniejszym krótkim metrażu, tworząc wielowymiarowy i wymykający się prostym ocenom portret niełatwego współistnienia ludzi i niedźwiedzi polarnych. Z wyczuciem przyglądają się tej relacji, pokazując, jak arktyczne drapieżniki radzą sobie w rzeczywistości, w której są nieustannie obserwowane, fotografowane i zawracane z obranej drogi. Podważając konwencję dokumentu przyrodniczego i unikając moralizowania, Kłopotliwy niedźwiedź kwestionuje utarte wyobrażenia o dzikiej przyrodzie jako elemencie widowiska.

MAGILLIGAN

REŻYSERIA: Ross McClean
ZDJĘCIA: Ross McClean
PRODUKCJA: Here and Elsewhere Films
KRAJ I ROK: Irlandia, Wielka Brytania, 2026

Skazany jako nastolatek za brutalne przestępstwo, Ryan odnajduje sens życia, pracując przy owcach na więziennej farmie. Ład i porządek panujące za kratami ostro kontrastują z chaosem, który zastaje po wyjściu na wolność, gdy przeszłość ponownie daje o sobie znać. Magilligan to wnikliwy portret człowieka rozdartego między dwoma światami, który ma do stracenia znacznie więcej niż tylko wolność.

PHENOMENA

REŻYSERIA: Josef Gatti
ZDJĘCIA: Josef Gatti
PRODUKCJA: Gatti, Mashup Pictures, Sandbox Films
KRAJ I ROK: Australia, 2025

Psychodeliczna odyseja w głąb struktury wszechświata, w której przewodnikiem jest filmowiec prowadzący niezwykłe eksperymenty na pograniczu sztuki i nauki, pozwalające zajrzeć za kulisy funkcjonowania natury. Film zarejestrowany wyłącznie za pomocą kamery, bez użycia efektów wizualnych czy cyfrowych zabiegów, zachwyca hiperrealistycznymi obrazami, które zyskują dodatkowy wymiar dzięki muzyce legendarnego Nilsa Frahma oraz eterycznym kompozycjom elektronicznym stworzonym specjalnie na jego potrzeby przez Rival Consoles. Zwykła ciekawość przeradza się dzięki nim w hipnotyzującą audiowizualną przygodę, prowadzącą widza od najmniejszych cząstek subatomowych aż po bezmiar kosmosu. Śledząc siły i zjawiska kształtujące otaczającą nas rzeczywistość, Phenomena staje się immersyjnym doświadczeniem dla zmysłów, pozwalającym odkrywać cuda wszechświata i nasze w nim miejsce.

TAM, GDZIE WRACAJĄ BOCIANY

TYTUŁ ORYGINALNY: The Tale of Silyan
REŻYSERIA: Tamara Kotevska
ZDJĘCIA: Jean Dakar
PRODUKCJA: Anna Hashimi
KRAJ I ROK: Macedonia, Stany Zjednoczone 2025

Nikola, rolnik zmagający się z konsekwencjami nowych regulacji rządowych, nie jest w stanie sprzedać ani swojej ziemi, ani plonów. Gdy jego rodzina wyjeżdża za granicę w poszukiwaniu lepszego życia, mężczyzna podejmuje pracę na wysypisku śmieci, gdzie znajduje rannego białego bociana, Silyana. Nikola otacza ptaka opieką, a między nimi stopniowo rodzi się niezwykła więź. Ta nieoczekiwana relacja staje się osią poruszającej opowieści o zmianach klimatycznych, migracji zarobkowej, wytrwałości w obliczu przeciwności losu i cichej sile bliskości.